13 marca, godz. 13.00, Dom Kultury "Chemik". Spektakl teatralny w wykonaniu Opolskiego Teatru Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki. Bilety: 5 zł/dzieci, 10 zł/dorośli.
"IDZIEMY PO SKARB"
Tłumaczenie: Emilia Bielicka
adaptacja, teksty piosenek i reżyseria: Ireneusz Maciejewski
scenografia: Dariusz Panas
muzyka: Piotr Krzysztof Klimek
OBSADA
Miś: Andrzej Mikosza
Tygrysek: Łukasz Schmidt
Kret: Elżbieta Żłobicka
Lew, Osioł, Słoń: Jan Chraboł
Kura, Lis: Anna Jarota
* * *
Piórkiem kanarka...
Janosch (Horst Eckert) to znany na całym świecie piszący po niemiecku autor bajek, powieści; to także znakomity grafik, ilustrator swoich książek. Wielką, przekraczającą granice Europy, sławę pochodzącemu ze Śląska pisarzowi przyniósł cykl utworów o Misiu, Tygrysku (napisał ich Janosch "grubo" ponad sto!) i innych pociesznych mieszkańcach bajkowego, poetyckiego, "janoschowego" świata. Ugruntowały ją nie tylko magiczne opowieści, ale ich malarska, plastyczna wizja. Na podstawie ilustracji i historyjek Janoscha powstały filmy animowane, spektakle teatralne, zabawki, gadżety...
Śląsk (urodził się Horst Eckert w roku 1931 w Zabrzu) to dla Janoscha, jak sam mówi, "nie tylko narodowość, ale i religia". Wizją literacką, która ów Śląsk przedstawia jest powieść Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny (1970) (katowicki teatr "Korez" wystawił ją w 2004 roku). Janosch jest twórcą zupełnie "samorodnym", nie kończył bowiem żadnych szkół (ale jak wiadomo, nie dyplom stanowi o talencie?), poza, rzecz jasna, szkołą życia - a przyznać trzeba, że była to szkoła szczególnie wymagająca. Historię życia Janoscha stanowi splot paradoksów: jego matka była osobą mocno wierzącą, a syn został niedowiarkiem, ojciec hutnik (wtajemniczający syna w śląskie, biesiadne zwyczaje?), a syn to niesforny i zbuntowany artysta (chociaż pracę zaczął bardzo wcześnie, mając zaledwie trzynaście lat, jako ślusarz). Rodzina Janoscha, jego krewni noszący śląskie i polskie nazwiska ("Sam po trochu czuję się Polakiem. W mojej rodzinie tylko nazwisko Eckert jest niemieckie. Pozostali moi dziadkowie nazywali się Piecha, Morawiec, Głodny") to ludzie żyjący na pograniczu kultur i języków. Po opuszczeniu Śląska w 1945 roku mieszkał najpierw w Oldenburgu, potem w Monachium, a obecnie w San Migiel na Teneryfie. Pseudonim pisarza: "Janosch" to "poprawiona" przez zecera polska wersja podpisu "Janusz", który figurował pod jednym z jego pierwszych utworów - była to Historia konia Wałka.
Poszukiwanie, przekraczanie granic, marzenia - to ciągłe doświadczenia Misia i Tygryska. To także przyczyna dostrzegania przez artystów i krytyków w dziele Janosza (taka wersja pisowni też jest dopuszczalna) wielkich metafor, treści filozoficznych, bądź też zakamuflowanej, ludowej mądrości. Reżyser Piotr Cieplak realizując w Teatrze Powszechnym w Warszawie jedną z najwcześniejszych opowieści o przygodach Misia i Tygryska, Ach, jak cudowna jest Panama, zwrócił uwagę, że: "- Miś i Tygrysek to typ everymana. Szaraczki. Może nie za mądre, może nie za bardzo rozgarnięte, ale szalenie uczciwe. Na swojej drodze napotkają Myszkę, Lisa - to też typy rozpoznawalne w świecie.(?) Kogokolwiek Miś i Tygrysek spotkaliby na swojej drodze - czy stu przewodników, czy tylko kilku - najważniejsze jest to, co się z nimi samymi dokonuje pod wpływem tych zdarzeń. Że doświadczają głodu, że się boją, że są sobie wierni.(?) to historyjka pełna kolorów, atrakcji, teatralnych cudów. A z drugiej - opowieść o odwadze wyruszania w podróż, odwadze odkrywania siebie."
Wystawiana w Opolskim Teatrze Lalki i Aktora sztuka Idziemy po skarb w reżyserii Ireneusza Maciejewskiego, w swojej stylistyce nawiązuje, w oczywisty sposób, do kolorowego, pełnego łagodnego humoru, janoschowego, świata. Śledząc w przedstawieniu zabawne przygody Misia i Tygryska, warto, przy okazji, szukać tego, co w nim głębsze, tego, co nadaje bajce Janoscha sens - w którym jest to szczególne "coś". Coś, co nawet nie dotyczy przyjaźni, zaufania, wierności - a łączy się z pewną życiową i paradoksalną tajemnicą - której na imię - na przykład: Przypadek. Albo los.
Rybka:
"W butelce jest chyba kartka. Na kartce jest narysowana mapa, a na niej wyspa z piracką jaskinią. Tam piraci ukryli swój skarb i wy moglibyście go sobie wziąć. Spróbujcie wyłowić tę butelkę, no, dalej, pospieszcie się!"
Miś i Tygrysek wcale nie zauważają rybki.
Zbigniew Bitka
